و ظاهر است كه ارادهء بهشت و خلاصى از جهنّم كه در آخرت وعدهء به آنها شده منافى اخلاص نيست اگرچه بهشت و دوزخ را از جنس چيزهايى داند كه در دنيا الفتى به آن گرفته . و اگر چنانچه اين چنين نيّتها مفسد عبادات « 1 » باشد پس رغبت فرمودن و ترسانيدن و نويد دادن و تهديد كردن همگى عَبث و لغو مىبود ، بلكه خلل به مطلوب مىرسانيد « 2 » . و باز كاشكى مىيافتيم « 3 » كه چون ممكن است بندهء ضعيف خوارى را كه از براى خود مالك ضرر و « 4 » نفعى و مرگى و زندگى نيست اينكه مستغنى باشد « 5 » از جلب منفعت از مولاى خود از براى نفس خود يا دفع ضرر از آن ! و هركه خوب تأمّل كند در اين - چنانچه بايد - نمىيابد بسيارى از قايلان به بطلان عبادت به يكى از اين دو نيّت را مگر آنكه نيّتهاى صحيح ايشان در عبادت به يكى از اين دو برمىگردد اگرچه شعور به اين نمىدارند . حضرت « 6 » امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : عابدان بر « 7 » سه طايفه‌اند « 8 » : قومى عبادت خدا را « 9 » كرده‌اند از ترس و اين عبادت بنده‌هاست . و قومى عبادت مىكنند خدا را از براى طلب ثواب و اين عبادت مزدوران است . و قومى عبادت خدا را مىكنند از براى محبّت به آن و اين عبادت آزادان است و اين بهترين عبادتهاست « 10 » . و عبارت حضرت كه فرمودند : « اين بهترين عبادتهاست » يادى « 11 » از آن مىدهد كه عبادت كردن به دو وجه اوّل خالى از فضلى « 12 » نيست چه جاى آنكه صحيح است .

--> ( 1 ) . عبادات / s a عبادت . ( 2 ) . مىرسانيد / s a مىرسانند . ( 3 ) . مىيافتيم / a مىيافتم . ( 4 ) . و / s a از آن ! ( 5 ) . a + و . ( 6 ) . حضرت / s و حضرت . ( 7 ) . a s - بر . ( 8 ) . a + و . ( 9 ) . s a - را . ( 10 ) . الكافي 2 : 84 ح 5 . ( 11 ) . يادى / a ياد . ( 12 ) . فضلى / s فضل .